.png)
Fix This Shit
In 2023 stelde de Tweede Kamer vragen over het inzetten van menselijke mest ten behoeve van de landbouw en het sluiten van de voedselkringloop. Het antwoord van het kabinet focuste vooral op risico's. Kansen, bestaande kennis en veilige toepassingen bleven buiten beeld. Fix This Shit is het weerwoord: een publicatie samengesteld door een groep experts die laten zien dat het wél kan, wat de risico's werkelijk zijn en waarom de mens niet het probleem is, maar de sleutel kan zijn tot een gezond, zelfredzaam en weerbaar landbouwsysteem.
Give
a
Shit
campagne
Met de Give a Shit campagne openden 30 boeren door heel het land hun deuren voor burgers die hun poep kwamen doneren. De actie trok volop landelijke en regionale pers en had effect. Er volgde een aangenomen motie (2023) en kamervragen (2024). De boodschap is simpel: Give a shit!
De mens is het grootste gat in de voedselkringloop. Er zitten bordenvol voedingsstoffen in jouw poep die nu zonder om te kijken worden weggespoeld en verbrand. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat we in Nederlands jaarlijks 35 miljoen kilo fosfaat, 110 miljoen kilo stikstof en 34,5 miljoen kilo kali verloren laten gaan. ‘flush and forget’. Dit tekort wordt op het moment aangevuld met kunstmest en dierlijke mest. Los van dat kunstmest vooral de plant voedt in plaats van de bodem bestaat het uit eindige grondstoffen. Kali halen we nu vooral uit Rusland. Fosfaat uit Marokko en stikstof met hulp van fossiele energie uit de lucht. Voor 10 ton kalkammonsalpeter is 3.600 m3 aardgas nodig. Dat is energetisch onhandig. Met de huidige aardgasprijzen vliegen de kosten omhoog en dat maakt ons onnodige afhankelijk. Dit zorgt voor alle problemen die tegenwoordig op de voorpagina staan van de kranten: verschraling, het stikstofprobleem, ammoniak vervuiling, uitputting en uitbuiting.
Wij zien een alternatieve wereld voor ons: `
Een wereld waar we de boer niet alleen zien als voedselproducent, maar een nieuwe sociaal economische rol vervult als nutriënten recycelaar. Dit geeft de boer een versterkte positie in de maatschappij, waar zij onze stedelijke lasten weer omtoveren tot lusten.
Een wereld waar de burger niet alleen voedselconsument is maar ook poep producent. Het land voedt jou, en jij voedt op jouw beurt het land. Het is een wereld waar biodiversiteit opbloeit en wij de bodem de kracht teruggeven om ons te beschermen tegen de klappen van klimaatverandering.
Het is een samenlevingsinclusieve kringlooplandbouw, een wederkerige wereld tussen stad en land, waar boer en burger elkaar bedienen.
Daarom roepen wij jou op: ‘Give a shit!’.
Hebben we niet een mestoverschot?
Op dit moment is er heel veel organische mest vanuit de veehouderij. De overheid wil in 2030 Kringlooplandbouw hebben gerealiseerd. Dat betekent vrijwel geen kunstmestgebruik meer en krachtvoer uit de buurt.. Dat betekent stevige krimp van de veehouderij dus veel minder beschikbare mest.
Hoe zit het met medicijnresten?
Is ons poep wel veilig?
Via composteren kan een heel aantal middelen worden afgebroken, veel hebben een organische samenstelling. Maar wat er wel en niet kan zal de komende jaren moeten worden onderzocht. Overigens is Nederland het enige Europese land dat geen rioolslib in de landbouw gebruikt. In sommige landen, bijvoorbeeld Frankrijk, gaat het grootste deel weer de landbouw in.
Lost dit het stikstof-
probleem op?
Het stikstofprobleem is een gevolg van de grote hoeveelheden mest die we gebruiken. Lang niet alles komt in de producten terecht. De helft gaat weer verloren. Met minder mest gaat de hoeveelheid stikstof omlaag en wordt de resterende stikstof efficiënter gebruikt waardoor het probleem oplost.
Wat doet het composterings-proces met poep?
Micro organismen zetten de organische stof om in stabiele humusachtige stoffen. Ze lusten alles wat organisch is dus veel organische verontreinigingen worden afgebroken. Ziektekiemen worden door de hoge temperatuur gedood.
Waarom hoor ik hier nu pas voor het eerst over?
In de vorige eeuw was mensenmest heel gebruikelijk. De beerput ging over het grasland of werd in de groentetuin gebruikt In de jaren ’80 werd rioolslib verboden vanwege zware metalen. Omdat er genoeg kunstmest was maakte niemand daar een punt van. Nu mest schaars wordt is het terug in de belangstelling.
Hoe kan ik de beste Shit produceren?
In composttoiletten wordt de mest vermengd met bijvoorbeeld zaagsel vercomposteerd. Urine kan apart worden opgevangen en als gier worden gebruikt. Het kan ook mee composteren, maar dan is er vanwege de nattigheid veel meer zaagsel en structuurbiedend materiaal nodig.
In composttoiletten wordt de mest vermengd met bijvoorbeeld zaagsel vercomposteerd. Urine kan apart worden opgevangen en als gier worden gebruikt. Het kan ook mee composteren, maar dan is er vanwege de nattigheid veel meer zaagsel en structuurbiedend materiaal nodig.
Hoe kan ik op een andere manier aan deze Shit beweging bijdragen?
Deze Shit beweging kan altijd Poop Troopers gebruiken. Schrijf je nu in voor onze nieuwsbrief dan houden we je op de hoogte..
De actie wordt georganiseerd door:
Stichting Rondgang (Broodje Poep) en Stichting Symphony of Soils.
De actie wordt ondersteund door:
AERES MBO , Living Lab Fryslân, Friese Milieu Federatie en Vereniging Circulair Friesland.